W sporcie liczy się przede wszystkim zwycięstwo. Za nim idą niewyobrażalne pieniądze. Dlatego presja na osiągnięcie sukcesu jest naprawdę ogromna. Nie wszyscy ją wytrzymują. Współczesny sport potrafi wykończyć fizycznie i psychicznie.
Hodowle mistrzów
Drakońska dieta, spadek wagi ciała nawet o 25 kg, zmiany hormonalne, a w końcu śmierć z wycieńczenia w wieku 22 lat, oto jak może wyglądać druga strona medalu. Taką cenę zapłaciła amerykańska gimnastyczka Christy Heinrich. Inna reprezentantka USA, 19-letnia Marie Fjordholm, ma kręgosłup zdeformowany jak u 60-latki. Te dziewczyny stały się ofiarami morderczych treningów, mających je przygotować do zdobycia olimpijskich medali. Wielu trenerów i menedżerów wymaga od swych zawodników niemal całkowitego podporządkowania i poświęcenia. Chiński system szkolenia sportowców może przywoływać skojarzenia z ludzkimi hodowlami. Kandydaci na sportowe talenty wybierani są spośród 5-6-letnich dzieci, po czym wysyłani są do specjalnych szkół z internatem. Rodzice dostają za swoje pociechy odszkodowanie i zgodę na odwiedziny raz w tygodniu. W 400 ośrodkach, w których panuje wojskowa dyscyplina, ćwiczy niemal pół miliona dzieciaków. Treningi wyglądają jak tresura, podczas której sportowcom wpaja się narodowopartyjne ideały. Najtwardsi i najlepsi mogą liczyć na medale i życie na najwyższym poziomie. Słabsi odpadają i z wyniszczonym organizmem pozostają bez wykształcenia i pracy. Także w Europie i Ameryce szkoły sportowe za- czynają przypominać fabryki, w których ”produkuje się” przyszłych medalistów.
Ból, pot i łzy
Ciężka droga do mistrzowskiej perfekcji nie omija także polskich sportowców. Dla gwiazdy polskiego tenisa, 19-letniej Agnieszki Radwańskiej, większość dni zaczyna się od pobudki o 6 nad ranem. Szybki prysznic, śniadanie i biegiem na trening. Odpoczynek, przerwa na obiad i powrót na kort po południu. A wieczorem jeszcze trening ogólnosprawnościowy. Taki grafik, w połączeniu z wyjazdami na turnieje, nie pozwala jej na prowadzenie życia przeciętnej nastolatki. Imprezy, zakupy, randki – to wszystko odpada. Jak sama przyznaje, jej życie bardziej przypomina ”codzienność zakonnicy”. Trudno się dziwić. Większość młodych sportowców po lekcjach idzie na salę gimnastyczną czy boisko. Non stop szlifują formę. Maja Włoszczowska, srebrna medalistka z Pekinu w kolarstwie górskim, przyznaje, że sukcesy sportowe wymagają wielu wyrzeczeń. Swoją karierę zaczynała w wieku 6 lat. Bała się, że sport zaważy na jej wynikach w nauce, jednak dzięki własnemu uporowi pokończyła szkoły, a nawet sięgnęła po tytuł magistra. Fakt, że Mai się to udało, zasługuje na równie duże uznanie, jak zdobywane przez nią medale. Bo wielu sportowców z trudem zdobywa średnie wykształcenie. W świecie tenisa matura Agnieszki Radwańskiej to powód do dumy!
Cena sukcesu
Za zwycięstwa i medale najczęściej słono się płaci. Wyczynowe uprawianie sportu zazwyczaj zostawia ślad na całe życie. Liczne kontuzje z czasem zamieniają się w trwałe urazy. ”Ekstremalne eksploatowanie organizmu ma swoją cenę – komentuje jeden z lekarzy Katedry Medycyny Sportowej. – Z czasem może prowadzić do chorób serca, uszkodzenia kości, zniszczenia wiązadeł, ścięgien i stawów, pogorszenia, a nawet utraty wzroku”. Brazylijski ortopeda Moises Cohen, na co dzień leczący wielkie sportowe sławy, w wywiadach prasowych przyznaje: ”Bez bólu nie ma zwycięstwa. W zawodowym sporcie odbywa się rabunkowa eksploatacja organizmu. Sportowcy mają takie urazy, o których nam, zwykłym ludziom, nawet się nie śniło”. Z tymi kontuzjami startują, na blokadach bólowych wracają do gry, biją rekordy. Nasz siatkarz Mariusz Wlazły grał w Pekinie ze złamanym palcem! ”Przed dwoma meczami dostawałem blokady, po których zupełnie nie czułem palca. Poświęciłem zdrowie, bo walczyliśmy o medal” – mówi. Ryzyko utraty zdrowia nie omija żadnej dy- scypliny. Łyżwiarstwo figurowe wydaje się być niewinną konkurencją. Tymczasem to jeden z najbardziej urazowych sportów zimowych. Większość łyżwiarzy cierpi na choroby kręgosłupa. Długotrwałe trenowanie w twardych i sztywnych butach powoduje zapalenie mięśni nóg. ”Stopy zawodniczek i zawodników to zazwyczaj obraz nędzy i rozpaczy. Zdeformowane pięty, wykoślawione palce” – opowiada jedna z trenerek polskich łyżwiarzy figurowych. Kiedy przyjrzymy się bliżej kosztom sportowego sukcesu, trudno nie zadać sobie pytania o sens uprawiania sportu wyczynowego. Większość sportowców bez wahania odpowie na to jednym słowem: pasja. To ona popycha ich do przekraczania kolejnych barier, co dla większości ludzi jest zwykłym ocieraniem się o szaleństwo. Pomimo tego, kiedy przychodzi czas zawodów... mocno trzymamy za sportowców kciuki.
RAMKA:Skutki dopingu
Niecodzienną tragedię przeżywają byłe sportsmenki np. z dawnego NRD. Latami faszerowane potajemnie przez swych trenerów sterydami, dzisiaj zamieniają się powoli w mężczyzn!!! Organizacje sportowe walczą z dopingiem. Bitwę tę mogą jednak przegrać. Ostatnio pojawiły się bowiem informacje o dopingu genowym, którego wykrycie w praktyce jest na razie niemożliwe.
przeczytaj komentowany artykuł »